Een fiets kan als 26, 27,5, 28 of 29 inch worden verkocht, maar die aanduiding vertelt niet altijd precies welke band of velg je nodig hebt. Ik laat zien hoe je de wielmaat zelf meet, waar je de juiste cijfers op de band vindt en waarom de ETRTO-maat vaak betrouwbaarder is dan alleen het aantal inches.
Zo bepaal je snel de juiste wielmaat
- Lees eerst de maat op de zijkant van de band.
- Meet zonder aanduiding de buitendiameter van het wiel en deel die door 2,54.
- Gebruik voor een nieuwe band vooral de ETRTO-maat, bijvoorbeeld 37-622.
- Een wielmaat is niet hetzelfde als de framemaat van de fiets.
- Een verschil tussen 28 en 29 inch betekent niet automatisch een andere velgdiameter.
Wat betekent de inchmaat van een fiets precies
De inchmaat verwijst meestal naar de nominale diameter van het fietswiel met band. Eén inch is 2,54 centimeter. Een wiel van 28 inch zou dus ongeveer 71 centimeter meten, al wijkt de werkelijke buitendiameter af door de breedte en hoogte van de band.
Daar zit meteen de belangrijkste nuance. De aanduiding 26, 27,5, 28 of 29 inch is een handige productnaam, maar geen volledig exacte maat. Dezelfde inchmaat kan bij verschillende velgdiameters voorkomen, waardoor twee banden met het label 26 inch niet altijd onderling passen.
De inchmaat zegt bovendien niets rechtstreeks over de framemaat. Een fiets met 28 inch wielen kan een klein, gemiddeld of groot frame hebben. Bij de keuze van een fiets kijk ik daarom altijd naar beide zaken: de wielmaat voor het rijgedrag en de framemaat voor een comfortabele zithouding.
De snelste methode is de markering op de band lezen
In de meeste gevallen hoef je helemaal niet met een meetlint aan de slag. Kijk op de zijkant van de buitenband, waar een reeks cijfers staat. Die kan bijvoorbeeld lijken op 28 x 1.40, 700 x 35C of 37-622.
Draai het wiel langzaam rond als je de markering niet meteen ziet. De tekst kan gedeeltelijk onder de rem, spatbordrand of kettingkast verdwijnen. Maak de zijkant eventueel schoon met een doek, want vooral bij oudere stadsfietsen zijn de cijfers soms slecht leesbaar.
| Aanduiding | Wat je eraan hebt | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Inchmaat | Globale aanduiding van de wielmaat | 28 x 1.40 |
| Franse maat | Diameter en breedte volgens een ouder systeem | 700 x 35C |
| ETRTO | Exactere maat van bandbreedte en velgdiameter | 37-622 |
Staat er bijvoorbeeld 37-622 op de band, dan is 37 de nominale bandbreedte in millimeters en 622 de diameter van de velgrand waarop de band aansluit. Voor het kopen van een vervangende band is vooral dat tweede getal belangrijk.
Zo meet je het wiel zelf in inches
Ontbreekt de markering of is de band vervangen door een onbekend exemplaar, dan kun je de maat zelf schatten. Zet de fiets op een vlakke ondergrond en zorg dat de band normaal is opgepompt. Een zachte band geeft namelijk een te kleine meting.
- Zet een meetlint op de grond, precies naast het laagste punt van de band.
- Meet recht omhoog tot het hoogste punt van de band.
- Vermenigvuldig die afstand met twee om de totale diameter te berekenen.
- Deel het resultaat in centimeters door 2,54 om inches te krijgen.
Meet je bijvoorbeeld ongeveer 35,5 centimeter van de grond tot de bovenkant van de band, dan kom je uit op ongeveer 71 centimeter in diameter. 71 gedeeld door 2,54 is ongeveer 28 inch.
Deze methode is bruikbaar om snel te bepalen in welke categorie je wiel valt. Voor een nieuwe band vind ik haar minder geschikt, omdat een brede band de buitendiameter vergroot. Wil je exact bestellen, lees dan de ETRTO-code af of meet de velgmaat bij een gedemonteerde band.
Lees ook: ANWB hybride fiets test - Wat je écht moet weten voor je keuze
Een nauwkeuriger meting zonder band
Als de buitenband al verwijderd is, meet je de diameter van de velg op het punt waar de bandhielen zitten. Dat is niet altijd eenvoudig met een gewone rolmaat, maar je kunt de afstand tussen twee tegenoverliggende meetpunten bepalen en daarna omrekenen naar inches.
In de praktijk is de code op de oude band meestal handiger. Een velgdiameter van 622 millimeter hoort bijvoorbeeld bij de maat die vaak als 28 inch of 29 inch wordt aangeduid. De naam verandert dus soms door het type en de breedte van de band, terwijl de basis van de velg gelijk blijft.
Waarom ETRTO vaak belangrijker is dan het aantal inches
ETRTO staat voor European Tyre and Rim Technical Organisation. De maat bestaat uit twee getallen, zoals 40-622. Het eerste getal geeft de nominale breedte van de band aan en het tweede getal de diameter van de velg waarop de band past.
Dat systeem voorkomt veel vergissingen. Een band met 37-622 past niet automatisch op een velg met 37-590, ook al kunnen beide in winkels onder een vergelijkbare inchnaam worden aangeboden. Voor de aansluiting op de velg is 622 of 590 dus belangrijker dan het woord 28 inch.
| Veelgebruikte aanduiding | Voorbeelden van ETRTO | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| 20 inch | 37-406, 47-406 | Vouwfietsen en kinderfietsen |
| 26 inch | 47-559, 50-559 | Oudere stadsfietsen en mountainbikes |
| 27,5 inch | 54-584, 57-584 | Mountainbikes en sommige hybride fietsen |
| 28 inch | 32-622, 37-622, 42-622 | Stadsfietsen, trekkingfietsen en racefietsen |
| 29 inch | 50-622, 57-622 | Mountainbikes met brede banden |
De tabel geeft richtlijnen, geen universele omzetting. Vooral bij 28 en 29 inch zie je dat hetzelfde velgdiametergetal, 622, in verschillende fietssegmenten terugkomt. Kijk daarom eerst naar de laatste drie cijfers van de ETRTO-maat en pas daarna naar de commerciële inchbenaming.
Welke wielmaat past bij jouw fietskeuze
De juiste wielmaat hangt af van het soort fiets en van jouw lichaamsbouw. Bij een stadsfiets zie ik meestal 28 inch, omdat dit een stabiele en comfortabele keuze is voor langere ritten over asfalt. Een compactere fiets of vouwfiets gebruikt vaak 20 inch, terwijl kinderfietsen meestal met kleinere wielen beginnen.
Bij mountainbikes draait de keuze meer om rijgedrag. Een 27,5-inch wiel voelt wendbaar en gemakkelijk te controleren, terwijl een 29-inch wiel makkelijker over wortels en kuilen rolt. Grotere wielen geven meer rolcomfort, maar kunnen voor kleinere fietsers minder handelbaar aanvoelen.
- 20 inch: compact, wendbaar en praktisch voor vouwfietsen en kleinere kinderfietsen.
- 24 inch: een tussenmaat voor oudere kinderen die nog geen volwassen fiets nodig hebben.
- 26 inch: nog steeds bruikbaar bij oudere modellen en sommige compacte fietsen.
- 27,5 inch: een goede balans tussen controle en rolvermogen, vooral bij mountainbikes.
- 28 inch: de bekende keuze voor stads-, toer- en trekkingfietsen.
- 29 inch: vooral gericht op mountainbikes en obstakelrijk terrein.
Voor kinderen is leeftijd slechts een grove indicatie. Ik zou altijd ook naar de binnenbeenlengte, de zithoogte en de controle over het stuur kijken. Een kind dat met beide voeten stevig bij de grond kan en de remhendels goed bedient, zit veiliger dan een kind dat alleen op basis van leeftijd een grotere fiets krijgt.
Veelgemaakte fouten bij het meten en vervangen
De meest voorkomende fout is meten van de velg en daarna aannemen dat je daarmee de volledige bandmaat hebt. De bandbreedte ontbreekt dan nog. Een smalle racefietsband en een brede stadsfietsband kunnen dezelfde velgdiameter hebben, maar vragen niet dezelfde ruimte in het frame of dezelfde binnenband.
Een tweede misverstand is dat een grotere inchmaat altijd comfortabeler is. Bandenspanning en bandbreedte hebben vaak minstens zoveel invloed op comfort als de diameter. Een brede band met de juiste druk kan op een 28-inch fiets veel comfortabeler rijden dan een smalle, hard opgepompte band.
Let ook op deze punten voordat je een nieuwe band bestelt:
- Vergelijk de volledige ETRTO-maat, niet alleen 26, 28 of 29 inch.
- Controleer of de nieuwe band in het frame en onder de spatborden past.
- Kijk naar het juiste ventieltype van de binnenband.
- Controleer of de breedte geschikt is voor de velg.
- Gebruik bij een elektrische fiets een band die past bij het hogere gewicht en de hogere belasting.
Een band die wel op de velg past, kan dus alsnog te breed zijn voor de achtervork of voor een spatbord. Bij twijfel neem ik de oude band mee naar de fietsenwinkel of noteer ik alle cijfers voordat ik bestel. Dat voorkomt een retourzending en vooral een onveilige montage.
Meten is pas de eerste stap naar een passende fiets
Wil je alleen de globale wielmaat weten, dan volstaat meten van de grond tot de bovenkant van de opgepompte band en delen door 2,54. Voor onderhoud en aankoop van een nieuwe band is de markering op de zijkant veel waardevoller, met name de ETRTO-code achter het streepje.
Gebruik de inchmaat vervolgens als hulpmiddel bij je fietskeuze, niet als enige criterium. De combinatie van wielmaat, bandbreedte, framemaat, binnenbeenlengte en het beoogde gebruik bepaalt uiteindelijk of een fiets echt prettig rijdt. Zo voorkom je dat een fiets op papier de juiste maat heeft, maar in de praktijk toch onhandig of oncomfortabel aanvoelt.
